In 2022 maakte ik tijdens mijn post-HBO coachopleiding kennis met (familie)opstellingen.
Eerst even wat inhoudelijke informatie:
– Systemisch Werk gaat ervan uit dat elk individu deel uitmaakt van een groter systeem (familie, organisatie, gezin) en dat gebeurtenissen uit het verleden – vaak generaties terug – doorwerken in het heden.
– Een (familie)opstelling, zoals ontwikkeld door Bert Hellinger, is een methode om onbewuste, vaak belemmerende patronen en dynamieken zichtbaar en voelbaar te maken. Het helpt om inzicht te krijgen in hardnekkige problemen, relaties te verbeteren en emotionele heling te bevorderen.
Opstellingen kunnen als tafelopstelling met poppetjes of voorwerpen, of met echte mensen worden gehouden. De mensen die rollen spelen, noemen we representanten. En de vraagsteller – degene die helderheid wil – betreedt het veld om te ervaren wat er speelt.
Mijn eerste ervaring met opstellingen
Tijdens de opleiding deed ik een familieopstelling en ervaarde ik voor het eerst wat er gebeurt als je het ‘veld’ betreedt. Zodra je je rol aanneemt en het veld instapt, ervaart je lichaam hoe het zich tot de situatie verhoudt.
Stel dat je als representant voor een vader het veld instapt: je voelt zijn woorden, emoties, sensaties. Het veld laat je echt even diegene zijn die je representeert. Op mij maakte dat diepe indruk: alles klopte, het voelde intuïtief goed, en het liet zien hoe duidelijkheid en heling kunnen ontstaan.
Zelf heb ik een rommelige jeugd gehad en mijn ouders zijn jong overleden. Veel vragen kan ik niet letterlijk meer beantwoord krijgen, maar opstellingen geven me woorden en helderheid over wat nog ik nog niet onder woorden kon brengen.
Opstellingen die ik volgde
Ik heb deelgenomen aan opstellingen over de dynamiek binnen een Stiefgezin. Een opstellingendag over het ervaren van je Human Design. Een Geboorteopstelling (hoe was de dynamiek over iemands ontstaan tot en met geboorte) en pluis ik zeker een keer per jaar een stukje van mijn eigen geschiedenis uit.
Hoe ik opstellingen gebruik in coaching
In mijn coachpraktijk gebruik ik kleine opstellingen regelmatig, altijd 1-op-1, nooit met representanten. Het doel is ervaren wat klopt: een plek, een scenario, een mogelijkheid.
Mijn expertise ligt bij de divergente denker die vastloopt in zijn eigen kunnen – ik ben geen (familie)opsteller, dat is echt een vak apart. Wel neem ik inzichten uit opstellingen mee als het helpt patronen te doorzien of keuzes te voelen.
Wat opstellingenwerk je kan brengen
- Het onverwachte zichtbaar maken: Je observeert hoe onderliggende patronen je keuzes en energie beïnvloeden. Vaak ervaar je plotselinge helderheid waar eerst onbewuste blokkades zaten.
- Terug naar jezelf: contact met je eigen gebruiksaanwijzing Door patronen te zien, wordt duidelijk wat echt van jou is en wat van anderen of het verleden. Dat geeft rust en richting. Je kunt je eigen keuzes maken zonder jezelf te verliezen.
- Inzicht in energie en dynamiek: Je ziet hoe energieverslinders, interne druk of vaste patronen je blokkeren. Mijn waarneming is een instrument; een opstelling helpt iets te duiden en een plek te geven
Mini-oefening: voelen wat klopt
Stel, je hebt de keuze uit twee banen.
Schrijf de namen op twee A4’tjes en leg ze op de grond. Ga op het eerste staan: haal diep adem, sluit je ogen, voel hoe het daar is om te werken – geuren, kleuren, kriebels in je maag, spanning, ontspanning.
Doe hetzelfde met het andere A4’tje.
Schud tussendoor even uit, zodat je echt twee aparte ervaringen voelt.
Vaak merk je dat één plek nét iets beter voelt dan de ander.
Dat gevoel kun je meenemen in je afweging.
Van bewustzijn naar ruimte
‘It just doesn’t feel right
‘Ik voel het aan mijn water’
‘Het is gewoon een gevoel’
Het zijn woorden die je lichaam al weet.
Opstellingenwerk helpt je te vertalen wat je voelt naar keuzes die kloppen.
Vooral voor divergente denkers is dit waardevol: je hoofd kan alles wel doorgronden, maar je lijf geeft de echte antwoorden.
Mijn recente ervaring: een Geboorteopstelling
Onlangs volgde ik een geboorteopstelling bij Wel Opstellingen. Het raakte me hoe de dynamiek tussen ouders, zwangerschap en kind de eerste verbindingen in het leven bepaalt – en hoe die doorwerken in volwassen relaties.
Wat ik zag:
- Ouders vol liefde en levensenergie; het kind gewenst, maar de moeder voelde angst door eerdere miskramen. Die angst was voelbaar in het hele veld.
- Het kind kreeg niet altijd de aanwezigheid van de moeder in de eerste momenten; het moest leren zichzelf troosten.
- De vader was steunend en aanwezig, waardoor er een veilige basis ontstond.
- Oude ervaringen – verlies, angst, gemiste verbinding – beïnvloeden hoe iemand later contact zoekt en zich veilig voelt.
Wat duidelijk werd: erkenning en ordening van ieders plek in het systeem kan zoveel betekenen, zelfs nog als volwassene.
Het veld maakt zichtbaar wat er echt speelt en laat patronen voelen die je al jaren met je meedraagt.
Conclusie
Voor mij is opstellingenwerk een krachtige aanvulling op coaching: het verdiept inzicht, maakt patronen voelbaar en helpt keuzes echt te ervaren. Het is vooral waardevol voor mensen die veel in hun hoofd zitten en willen leren vertrouwen op hun gevoel en intuïtie.
[reclameblokje]
Via onderstaande formulier neem je makkelijk contact met me op
